Ra trường không có kinh nghiệm, sợ thất nghiệp? (P. Cuối)

Lúc còn là sinh viên, ngồi trên giảng đường đại học, tôi lo âu sợ thất nghiệp vãi đái, trong lúc biết bao nhà diễn giả hù doạ, rồi đến tụi đa cấp gạ gẫm, tôi nghĩ đời tôi thế là teo tóp sau 4 năm đại học, nhưng ngờ đâu ra trường, ở nhà chơi không vài tháng rồi mới hiểu ra, xin việc chưa bao giờ đơn giản hơn thế, nếu có phức tạp chắc do bạn tự tưởng tượng sau khi đọc báo lá cải, nếu không tin, xin đọc đến tận cùng bài này.

Trong 2 bài viết, tôi tập trung đề cập khắc phục cái lỗi định mệnh ,là mới ra trường thì không có kinh nghiệm (Kinh nghiệm quay cóp, đạo văn thì may ra), trong khi đi đâu xin việc cũng đòi cái đó như đòi gái còn trinh mà phải biết nhiều chiêu trò vậy. Nhưng hãy yên tâm, khuất tất chổ nào, ta gỡ chỗ đó nhỉ? 🙂

Giữa năm 4

Hoặc sớm hơn, tuỳ vào mỗi bạn, chậm nhất thì vào tầm khoảng thời gian ấy. Sau những tháng ngày làm phép thử với bản thân, hãy lo tậu trước một cái CV (Curriculum Vitae) cho chuyên nghiệp nhé (Nếu cần, inbox face tôi gửi 1 mẫu tham khảo, nói không phải mê tín chứ mẫu này, tôi nộp 10, đậu hết 7 chổ) Làm sao để viết CV cho chuyên nghiệp? Cứ gu gồ là nó ra tất, khi có CV rồi hãy làm ngay luôn mấy cái giấy khám sức khoẻ, sơ yếu lý lịch rồi ảnh 3×4 (Phần này cứ in mấy chục cái, đảm bảo không thừa).

Một lần nữa nhờ anh gu gồ, hãy tham khảo các công việc, thông tin tuyển dụng để biết đích xác công việc nào phù hợp với bạn. Mục này bạn có thể tham khảo các trang như vietnamworks.com, ybox.vn, jobstreet.com ..hoặc các trang tuyển dụng cho một vài ngành nghề đặc thù khác như phi chính phủ, đại sứ quán.

Nhiều bạn không tìm hiểu trước, ra trường mới cuốn lên xin việc, xin trúng mấy chỗ không hợp, xui thì dính ngay vài công ty tư nhỏ nhỏ, rồi người ta bắt bẻ, đòi kinh nghiệm lại lên mạng rên rỉ, thực sự là (theo quan điểm của tôi) những nơi mới xin vào, đòi kinh nghiệm, thì một là họ chỉ tuyển người đã có kinh nghiệm thật, còn nếu tuyển sinh viên mà hỏi cái kiểu ấy rồi ép lương, thì chỉ là những chổ vớ vẫn, nơi mà nhân viên ra vô như thay áo, không phải nơi bền vững để làm việc và học tập – bởi vì họ chỉ chăm chăm tuyển có kinh nghiệm vô làm ngay, những nơi này phần nhiều hay bóc lột, môi trường phức tạp, làm thời gian, nhân viên người ta ngao ngán rồi nghĩ việc, nên lại phải đi tuyển quanh, tuyển vào hôm nay, sáng mai đến làm luôn, chứ không có lộ trình đào tạo hướng dẫn nhân viên mới.

Những chỗ như vậy, không nên vào thật, đừng đi theo lối suy nghĩ kiểu: “Cứ phải va vấp mới thành công” Nên nhớ, có cái va vấp sẽ thành công (Những thành công này thì người ta thành công thiệt, và như bạn thấy, chỉ một cơ số ít người thành công được lên mặt báo để rêu rao, về cái sự va vấp đầy tính vĩ đại đó) tuy nhiên, có những va vấp đéo thể ngóc đầu dậy nỗi, mà gặp những người (phần lớn) không có ý chí mạnh mẽ thì thôi rồi, đành an phận chán nản đến lúc nhắm mắt :)), mà thói đời, những thành phần va, rồi đến mức vấp sml luôn thì nhiều lắm. Tránh được cái nào xấu thì hãy tránh, chẳng việc gì lao đầu hứng mấy cái không đâu để chứng tỏ bản thân.

CV, giấy khám sức khoẻ, ảnh 3×4, và các giấy linh tinh khác (Cover letter, đơn xin việc..) đủ rồi, thì bạn đã có ngay trong tay một bộ hồ sơ xin việc khá oách, in ra làm nhiều bản (Một vài công ty, tổ chức người ta cần hồ sơ giấy, đơn xin việc viết tay chứ phần nhiều ngày nay cứ scan rồi gửi mail là đẹp). Hãy nhớ, chuẩn bị là công thức của may mắn 🙂 (Gợi ý bạn nên đọc cuốn này, khá thú vị “Bí mật của may mắn” – tác giả Fernando Trías de Bes và Alex Rovira).

Tại sao lại chuẩn bị như vậy, đa phần các bạn sẽ tốt nghiệp (Nếu tôi nhớ không lầm) vào tháng 6, tuy nhiên sau tết là lúc người ta nghỉ việc nhiều nhất (Có thể do ăn tết chán chê rồi nghĩ vẩn vơ, buồn đời nghỉ việc, hoặc đủ năm kinh nghiệm, ăn đủ lương thưởng rồi thì nhảy…) lúc này các công ty sẽ rục rịch tuyển từ tháng 3 đến tháng 4, bạn nộp CV trước, bạn có ngay lợi thế cạnh tranh, và không ai lại từ chối một cô/ cậu sinh viên chu đáo và lanh lẹ như vậy cả. Hơn nữa, khoảng thời gian sinh viên luôn là lúc bạn thoải mái đầu óc nhất, để chọn lựa bến đỗ đầu tiên của cuộc đời mình, nơi làm việc đầu tiên, bao giờ cũng quan trọng, như là yêu lần đầu vậy, yêu sai người, sau này một là khổ suốt đời, hai là không dám yêu ai, chọn sai chổ làm, một là an phận đau khổ nốt đời còn lại, hai là thất nghiệp, rồi chửi xã hội, đổ lỗi chế độ.

Vì trong lúc đang có nhu cầu nhân sự, lại vớ ngay một bạn sinh viên đã có sự chuẩn bị kỹ (cái này lấy cảm tình tốt nè), người ta sẽ bỏ qua vấn đề kinh nghiệm, đơn giản vì sự khôn khéo của bạn (Cộng thêm ngoại ngữ, tôi đã nhắc nhiều, cần luôn học ngoại ngữ) bạn sẽ lấp được lổ hổng thiếu kinh nghiệm/ hoặc nếu làm như tôi đã nói trong phần đầu, bạn chẳng phải đã có 6 tháng đến một năm kinh nghiệm làm công sở lúc đi học rồi đấy sao 😀 . Vậy là okie, không lo nhé!

Cuối năm 4

Nên nhớ, đừng bao giờ căng thẳng và hoang mang gì cho nhiều, khi thấy lũ bạn tốt nghiệp sớm hơn, cứ ngày ngày đều đặn úp ảnh facebook/zalo khoe văn phòng nơi đi làm (Tôi dám cá rằng, hết 7/10 đứa sẽ lại thất nghiệp, ngay lúc bạn vừa có công việc mới, sau ra trường). Cuộc sống luôn có nhiều thứ bất ngờ cần khám phá mà, và cảm giác thất nghiệp cũng đáng để trãi nghiệm đấy, hihi. Đùa một chút cho vui, chứ giai đoạn này, hãy tham gia những chương trình kỷ yếu, những tiệc chia tay cùng lũ bạn sồn sồn (Những đứa đã đồng hành với mình, từ lúc chưa có gì, đó là những người đáng trân trọng), hãy lưu giữ những khoảnh khắc đẹp nhất cuối thời sinh viên, vì dù bạn có thành công bao nhiêu, thời gian trước đó, cũng không quay trở lại. Những kỷ niệm đẹp, tôi thiết nghĩ là nguồn động lực lớn để giúp bạn vượt qua những khó khăn sau này, trong độ tuổi 23 – 27, những người bạn năm ấy, sẽ có thể là người giúp bạn vượt qua những khủng hoảng hậu tốt nghiệp, một lần nữa, hãy dành thời gian cho khoảnh khắc đáng nhớ này cùng bạn bè nhé!

Cuối năm 4 rồi, nếu cuộc sống bạn khó khăn, phải bươn trải kiếm tiền mà đành lỡ mất các hoạt động tình nguyện làm đẹp CV hoặc chẳng thể kham nỗi mấy công việc thực tập không lương (vì mưu sinh) để có được số năm kinh nghiệm, thì chớ vội lo, tôi hiểu điều đó, chỉ cần bạn cố gắng và đừng từ bỏ những quyết tâm của mình là được. Kết thúc bài này, tôi xin gửi một vài điều về vấn đề xin việc làm, mà tôi ngầm hiểu được, dành tặng những ai có cùng nỗi niềm trên.

Phần mô tả tuyển dụng, nếu người ta yêu cầu trên 2 – 3 năm kinh nghiệm, nghĩa là cần người đã đi làm và đang muốn một vị trí tốt hơn, tuy nhiên nếu người ta ghi từ 1 đến 2 năm kinh nghiệm, nghĩa là không có kinh nghiệm nhưng thể hiện được tính cách và kỹ năng mềm phù hợp, bạn sẽ đậu (Như tôi nói ở phần Giữa năm 4)

Tôi làm agency nên có lẽ tôi hơi cảnh giác với mấy vụ tuyên truyền các bạn ah, nhưng đã là một người sinh viên trí thức, đừng nên vội tin vào báo lá cải, báo cho tuổi xì tin.

Đa phần, đừng tin nhiều vào lều báo, hãy tự kiểm nghiệm thông tin, yêu cầu tuyển dụng trực tiếp từ các trang tin tôi gửi các bạn, và sự thực là đối với những công ty, tổ chức có uy tín, họ sẵn lòng tuyển sinh viên chưa có kinh nghiệm để đào tạo (Chỉ cần năng nổ, và có ngoại ngữ) – Sự thật là càng non trẻ, mà càng không phải bằng giỏi hay xuất sắc thì người ta lại càng khoái (Nếu bạn quá giỏi, họ e ngại bạn không trung thành và sẵn sàng nhảy việc, và chẳng ai muốn đào tạo những kẻ không trung thành).

Nếu không có kinh nghiệm, phải chắc chắn có ngoại ngữ, rồi ra đời, nghề sẽ lại dạy nghề, cộng với sự thành thật, bạn sẽ không sợ thất nghiệp.

Không có kinh nghiệm thì hãy cứ thành thật trong cuộc phỏng vấn, và dù người ta đòi 3 năm kinh nghiệm, nếu bạn thích thì cứ nhích, nộp đơn (Thà nộp còn hơn không nộp, tốn vài ba ngàn in ấn, hoặc scan để gửi mail, rồi biết đâu lại được nhỉ?). Lúc phỏng vấn thì hãy thành thật, nội dung thành thật như sau: Em không có kinh nghiệm, đây là điểm yếu của em khi chưa có cơ hội được thực tập mảng này (thừa nhận, chứ đừng đổ lỗi nhé), nhưng (thừa nhận xong thì cho giải pháp) điểm mạnh của em là còn trẻ và học nhanh mọi thứ, em có ngoại ngữ và em sẽ cố gắng (Đừng nói em tin rằng nhé, động từ “tin” khá chủ quan và mang tính ảo tưởng sức mạnh) vừa làm, vừa học hỏi – Hoặc đại loại vậy, tự biên tự diễn một cách thành thật có chủ đích nhé 😀

Note nhỏ gửi tới bạn:

Tôi học ngành Ngoại Thương, sau ba tháng cà phê dạo, kể từ lúc tốt nghiệp, tôi xin vào một công ty Logistic của Nhật, buổi sáng trước khi phỏng vấn, tôi lôi các sách vở đã được dạy học về điều khoản Incoterms 2010, các luật hàng hải, giao nhận… Rồi lúc chiều lên gặp chị nhân sự bên đó, trước bao ứng cử viên máu mặt, dày kinh nghiệm và thạo đời, đến từ Hồ Chí Minh, Hà Nội, chị hỏi tôi đúng hai câu. Câu một là hãy tự giới thiệu về em (Bằng tiếng anh) tôi run quá trời, nhớ mẹ gì đâu, tôi chỉ nhớ lý thuyết đã ôn, tôi vội trả lời cơ bản các thông tin cá nhân và sở thích, xong, tiếp câu thứ hai là ” Bảo, em mới ra trường nhỉ?” Tội ngay lập tức, “dạ” cái rụp rồi chị ấy cho tôi về, vì chị nói rằng mới ra trường nên thôi, không có chi để hỏi. Ngay chiều hôm sau, lại đang ngồi cà phê thì tôi nhận tin báo được tuyển vào làm :)). Vậy đấy, nhiều lúc chăm chăm vào cái kinh nghiệm ở đâu đâu ấy, rồi tưởng nó to quá, mà quên mất bạn còn nhiều điểm cộng để thể hiện với nhà tuyển dụng 😉

Sau này tôi mới hiểu ra, tuổi trẻ không chỉ là cái tuổi đẹp nhất của đời người sinh viên, mà đó còn là thế mạnh độc quyền của chúng ta, không một sự kinh nghiệm nào có thể đánh đổ. Bạn có thể không có kinh nghiệm, nhưng bạn có quyền yêu cầu được trải nghiệm.

NĐGBAO 22/4/2017

 

Comments

  1. Pingback: Ra trường không có kinh nghiệm, sợ thất nghiệp? P.1 – Cáo ngây thơ

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *